Tiêu Chuẩn Cơ Sở Thực Phẩm Là Gì? Quy Trình Và Mẫu HS 01

Tiêu chuẩn cơ sở thực phẩm là căn cứ quan trọng để doanh nghiệp công bố chất lượng và chịu trách nhiệm về sản phẩm đưa ra thị trường. Theo định hướng quản lý mới tại Nghị quyết 66.13_2026_NQ-CP ngày 26/01/2026, yêu cầu về minh bạch thông tin và kiểm soát chất lượng ngày càng chặt chẽ. Vì vậy, việc hiểu rõ tiêu chuẩn cơ sở là gì, khi nào phải xây dựng và nội dung bắt buộc gồm những gì sẽ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý. Theo dõi nội dung bên dưới để cùng UCC Việt Nam làm rõ từng khía cạnh quan trọng nhé!

1. Tiêu chuẩn cơ sở thực phẩm là gì?

Tiêu chuẩn cơ sở thực phẩm  là bộ tiêu chí kỹ thuật do doanh nghiệp tự xây dựng và ban hành để áp dụng cho sản phẩm của mình. Nội dung này dựa trên quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn Việt Nam hoặc tiêu chuẩn quốc tế có liên quan.

Khác với quy chuẩn bắt buộc, tiêu chuẩn cơ sở thể hiện cam kết chất lượng của doanh nghiệp. Sau khi ban hành, doanh nghiệp phải áp dụng thống nhất trong sản xuất và chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Đối với ngành thực phẩm, tiêu chuẩn cơ sở thực phẩm thường là căn cứ để thực hiện thủ tục tự công bố sản phẩm theo quy định hiện hành.

2. Khi nào cần xây dựng tiêu chuẩn cơ sở thực phẩm.

Không phải mọi trường hợp đều bắt buộc ban hành tiêu chuẩn cơ sở. Tuy nhiên, doanh nghiệp nên xây dựng khi thuộc một trong các tình huống sau:

• Thứ nhất, khi thực hiện thủ tục tự công bố sản phẩm. Hồ sơ công bố cần có chỉ tiêu chất lượng rõ ràng.
• Thứ hai, khi sản phẩm chưa có tiêu chuẩn quốc gia cụ thể. Doanh nghiệp phải xây dựng tiêu chí riêng để kiểm soát.
• Thứ ba, khi tham gia đấu thầu hoặc phân phối vào hệ thống siêu thị lớn. Nhiều đối tác yêu cầu hồ sơ tiêu chuẩn rõ ràng.

✍ Xem thêm: Tìm hiểu chi tiết về Công bố tiêu chuẩn thực phẩm Việt Nam 2026: Hồ sơ & Quy trình

3. Nội dung bắt buộc trong tiêu chuẩn cơ sở thực phẩm.

Khi xây dựng tiêu chuẩn cơ sở, doanh nghiệp không thể soạn thảo tùy ý. Nội dung cần đảm bảo các nhóm thông tin sau:

– Thông tin hành chính

Bao gồm các thông tin sau:

• Tên sản phẩm

• Tên doanh nghiệp

• Số hiệu và ngày ban hành

• Phạm vi áp dụng

– Chỉ tiêu chất lượng chủ yếu

Đây là phần nội dung quan trọng nhất. Tập hợp các chỉ tiêu như chỉ tiêu cảm quan, chỉ tiêu lý hóa, chỉ tiêu vi sinh, giới hạn kim loại nằng (nếu có),…Các chỉ tiêu phải căn cứ trên quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành.

– Phương pháp thử

Doanh nghiệp phải nêu rõ phương pháp kiểm nghiệm. Phòng thử nghiệm nên đạt chuẩn ISO/IEC 17025 để đảm bảo giá trị pháp lý.

– Quy định về bao gói, ghi nhãn

Nội dung này cần phù hợp với quy định ghi nhãn hàng hóa và truy xuất nguồn gốc. Nếu thiếu một trong các nội dung trên, hồ sơ có thể bị yêu cầu bổ sung khi hậu kiểm.

4. Vai trò của tiêu chuẩn cơ sở thực phẩm trong năm 2026.

Từ năm 2026, cơ chế quản lý chuyển mạnh sang hậu kiểm. Điều này được nhấn mạnh trong Nghị quyết 66.13_2026_NQ-CP.

Doanh nghiệp được trao quyền tự công bố nhiều hơn. Tuy nhiên, trách nhiệm pháp lý cũng cao hơn.

Vì vậy, tiêu chuẩn cơ sở thực phẩm trở thành căn cứ quan trọng để:

• Chứng minh chất lượng khi bị thanh tra

• Bảo vệ doanh nghiệp khi có tranh chấp

• Làm cơ sở thu hồi sản phẩm nếu có sự cố

Nếu tiêu chuẩn xây dựng sơ sài, doanh nghiệp có thể đối mặt với xử phạt hành chính hoặc đình chỉ sản xuất.

5. Mẫu tiêu chuẩn cơ sở thực phẩm mới nhất – Mẫu số 01

Nhiều doanh nghiệp tìm kiếm mẫu công bố tiêu chuẩn cơ sở thực phẩm hoặc công bố tiêu chuẩn áp dụng mẫu 01 để tham khảo.

Hiện nay, hồ sơ tự công bố thường gồm:

• Bản tự công bố sản phẩm

• Phiếu kết quả kiểm nghiệm

• Tiêu chuẩn cơ sở do doanh nghiệp ban hành

Khi lập công bố tiêu chuẩn áp dụng- Mẫu 01, cần đảm bảo:

• Thông tin doanh nghiệp chính xác

• Chỉ tiêu phù hợp quy chuẩn

• Ký tên và đóng dấu hợp lệ

Lưu ý: Mẫu chỉ mang tính tham khảo. Doanh nghiệp vẫn phải điều chỉnh nội dung cho phù hợp sản phẩm thực tế.

6. Quy trình xây dựng tiêu chuẩn cơ sở thực phẩm đúng chuẩn.

Bước 1: Rà soát quy chuẩn kỹ thuật

Trước tiên, doanh nghiệp phải xác định sản phẩm thuộc nhóm quản lý nào. Nội dung rà soát xoay quanh các vấn đề:

• Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) tương ứng

• Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) nếu có

• Quy định về phụ gia, giới hạn vi sinh, kim loại nặng

• Văn bản quản lý chuyên ngành

Bước 2: Xác định chỉ tiêu chất lượng cần kiểm soát

Lựa chọn các chỉ tiêu phù hợp với bản chất sản phẩm, bao gồm chỉ tiêu bắt buộc và chỉ tiêu đặc trưng. Đây là cơ sở để kiểm soát chất lượng trong quá trình sản xuất.

Bước 3: Tiến hành kiểm nghiệm sản phẩm

Doanh nghiệp gửi mẫu sản phẩm đi kiểm nghiệm tại phòng thử nghiệm uy tín. Phiếu kiểm nghiệm phải còn hiệu lực và phù hợp với các chỉ tiêu dự kiến công bố.

Bước 4: Soạn thảo văn bản tiêu chuẩn cơ sở

Tiêu chuẩn cơ sở cần thể hiện các nội dung chính như thông tin sản phẩm, yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử, quy định bao gói, bảo quản và ghi nhãn.

Bước 5: Ban hành và lưu trữ hồ sơ nội bộ

Sau khi hoàn thiện, doanh nghiệp ban hành tiêu chuẩn cơ sở và lưu trữ hồ sơ nội bộ. Văn bản phải có số hiệu, ngày ban hành và chữ ký của người có thẩm quyền.

✍ Xem thêm: Tìm hiểu chi tiết về Chứng nhận hợp quy thực phẩm 2026 - Điều kiện cần của công bố

 Doanh nghiệp thực phẩm cần chuẩn bị gì để đáp ứng tiêu chuẩn?

Để đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, doanh nghiệp thực phẩm cần chuẩn bị hồ sơ pháp lý rõ ràng như giấy phép đăng ký kinh doanh, giấy đủ điều kiện ATTP, thiết kế nhà xưởng theo nguyên tắc 1 chiều,…), kiểm soát nguyên liệu đầu vào và áp dụng đúng hệ thống quản lý chất lượng (ISO 22000, HACCP) để đáp ứng tiêu chuẩn.

7. Kết Luận

Tiêu chuẩn cơ sở thực phẩm là nền tảng pháp lý quan trọng trong hoạt động tự công bố và kiểm soát chất lượng sản phẩm. Đây không chỉ là thủ tục hồ sơ mà còn là cam kết trách nhiệm của doanh nghiệp trước cơ quan quản lý và người tiêu dùng.

Từ năm 2026, cơ chế hậu kiểm được siết chặt hơn. Vì vậy, việc xây dựng tiêu chuẩn đúng quy định, phù hợp thực tế sản xuất sẽ giúp doanh nghiệp giảm rủi ro xử phạt và nâng cao uy tín thị trường.

Hy vọng những thông tin mà UCC Việt Nam chia sẻ đã giúp doanh nghiệp có cái nhìn rõ ràng và đầy đủ hơn về tiêu chuẩn cơ sở thực phẩm tại Việt Nam, từ đó chủ động xây dựng hồ sơ đúng quy định và hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động.

– Mọi thông tin cần hỗ trợ, quý khách hàng vui lòng liên hệ UCC VIỆT NAM qua:

• Hotline 036 7908639 Hoặc Email admin@ucc.com.vn để được nhân viên hỗ trợ tốt nhất!